Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda COP31 Başkanı Murat Kurum yeni bir küresel elektrifikasyon hedefi başlattı — elektriğin nihai enerji talebindeki payının bugünkü yüzde 20'nin biraz üzerinden 2035'e kadar yüzde 35'e yükseltilmesi çağrısında bulundu.
BONN, 9 Haziran 2026 — COP31 Başkanı Murat Kurum, bugün COP31 Başkanlığı Eylem Gündemi'nin amiral gemisi girişimi olarak yeni bir küresel elektrifikasyon hedefi başlattı; binalar, ulaşım ve sanayide doğrudan fosil yakıt kullanımından temiz elektriğe geçişin büyük ölçüde hızlandırılması çağrısında bulundu. Bu adım, COP31 Başkanı'nın bugün açıkladığı, müzakereye tabi olmayan daha geniş bir Eylem Gündemi girişimleri ve hedefleri paketinin parçası.
Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda delegelere hitap eden Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum, elektriğin nihai enerji talebindeki payının bugünkü yüzde 20'nin biraz üzerinden 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasına yönelik ortak bir küresel hedef önerdi. COP31 Başkanlığı ayrıca bu hedefe ulaşmak için küresel bir koalisyon kurmayı taahhüt etti.
Hedef, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı'nın (IRENA) analizlerine dayanıyor ve Paris Anlaşması'nın uygulanmasını desteklemek ile dünyayı, küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelere kıyasla 1,5°C ile sınırlama hedefiyle uyumlu bir patikada tutmaya yardımcı olmak üzere tasarlandı.
Başkanlığın Eylem Gündemi'ne ilişkin sunumunda Kurum, 2035'e kadar küresel atık artışının yarıya indirilmesi de dahil olmak üzere başka hedefler de açıkladı. Bu hedef, COP31'in sıfır atık temalı odağının bir parçası. Özellikle gıda atığı, başta metan olmak üzere küresel emisyonların yüzde 10'unu oluşturuyor; metan ise sera gazı olarak karbondioksitten 80 kat daha güçlü.
COP31 Başkanlığı ayrıca Dirençli Şehirler önceliği kapsamında yeni bir küresel hedef ortaya koydu: bina sektöründe enerji tüketim yoğunluğunun 2035'e kadar en az yüzde 25 azaltılması. Bu, aileleri ve işletmeleri yükselen enerji maliyetlerine karşı korumada önemli bir adım.
Buna ek olarak Kurum, Başkanlık tarafından geliştirilen yeni girişim ve hedeflere dair ayrıntılar paylaştı. Bunlar arasında gıda güvenliği, üretimde döngüsel malzemeler ve iklim eğitimi gibi kritik konular yer alıyor.
Kurum ayrıca, ülkelerin ulusal iklim, ekonomi ve kalkınma öncelikleri arasındaki bağı güçlendirerek finansmanın sahaya daha hızlı ve daha etkili ulaşmasına yardımcı olacak İklim Uygulama Köprüsü'ne (Climate Implementation Bridge) ilişkin ayrıntıları paylaştı.
Elektrifikasyon hedefini desteklemek amacıyla COP31 Başkanlığı, Avustralya ile ortaklaşa, “35x35” hedefine ulaşmanın yol haritalarını çıkarmak ve atık artışının yarıya indirilmesi ile döngüsel atık yönetimi sistemlerinin güçlendirilmesinin faydalarını analiz etmek üzere IEA'ya özel raporlar hazırlama görevi verdi. Bu adım, COP31 Başkanlığı'nın elektrifikasyonun fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini nasıl hızlandırabileceğini belirlemek için IRENA ile yürüttüğü mevcut çalışmanın devamı niteliğinde.
Girişimleri başlatan COP31 Başkanı ve Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum şunları söyledi:
“Eylem Gündemi, uygulamanın itici gücüdür. COP31 Başkanlığı olarak herkesi dinledik. Bu da bize iddialı ve bütüncül bir Eylem Gündemi oluşturmamızda yardımcı oldu.” “Ulaşımdan binalara ve sanayiye kadar günlük hayatı elektriklendirerek aileleri ve işletmeleri dalgalı enerji piyasalarına karşı koruyabiliriz. Bu ‘2035'e kadar %35’ hedefi, COP31 Başkanlığımızın belirleyici önceliklerinden biri olacak. Antalya'daki COP31'e giden yolda, bu amacı desteklemek için harekete geçmeye hazır ve kararlı güçlü bir küresel koalisyonu bir araya getirmek üzere çalışacağız.” “Bunun küresel bir hedef olduğunun, ülkelerin farklı başlangıç noktalarına sahip olduğunun ve farklı yollar izleyeceğinin bilincindeyiz. Ayrıca, bu hedef doğrultusunda teknik yardım, kapasite geliştirme ve finansal desteğe erişimi kolaylaştırmaya yardımcı olmak için başta gelişmekte olan ekonomiler olmak üzere tüm ülkelerle yakın işbirliği içinde çalışacağız.”
“Enerji dönüşümünü hızlandırmak, enerji sistemlerimizdeki şokları hafifletecek, ekonomilerimizi ve hanelerimizi yüksek maliyetlere karşı daha iyi koruyacak ve emisyon eğrisini aşağı çekmeye yardımcı olacaktır. Küresel ekonomiyi elektriklendirmenin COP31 için pratik önceliklerimizden biri olmasının nedeni de budur — çünkü bu, enerji güvenliğini güçlendirmenin, emisyonları azaltmanın ve maliyetleri düşürmenin en hızlı yoludur.”
“Elektrifikasyon, temiz enerjide küresel bir atılımı şimdiden başlatarak büyümeyi ve istihdamı besledi. Küresel ekonominin yeniden şekillendirilmesi; dünyanın kömür, petrol ve gaz bağımlılığından kurtulması, enerji maliyetlerinin düşürülmesi ve enerji güvenliğinin yeniden sağlanması için kritik önemde. Mevcut fosil yakıt maliyet krizinin acı biçimde gösterdiği gibi, artık elektrifikasyonun hızını ve ölçeğini artırmanın tam zamanı. Aynı şekilde, daha dirençli ve enerji açısından verimli şehirler ile atığın azaltılması da; halihazırda her ekonomiyi ve küresel tedarik zincirlerini vuran, enflasyonu körükleyen iklim kriziyle mücadelede kilit öneme sahip. Brezilya'nın COP30 Başkanlığı, Eylem Gündemi'ni ilk Küresel Durum Değerlendirmesi (Global Stocktake) sonuçlarıyla uyumlu hale getirerek altı tematik eksen belirledi — ve bu ilerlemenin üzerine inşa eden, Avustralya ile çalışan yeni Türkiye Başkanlığı takdiri hak ediyor.”
“Mevcut küresel enerji krizi; yapay zekânın yükselişi ve klima, elektrikli araçlar, sanayi ve daha pek çok alandan gelen artan elektrik talebi gibi büyük eğilimlere eklenerek dünyanın ‘Elektrik Çağı’na geçişini hızlandırıyor. COP31 Başkanlığı'nın stratejik ortağı olarak Türkiye ve Avustralya ile yakın çalışan IEA, Başkanlığın Eylem Gündemi'ni iki Özel Rapor ile desteklemekten büyük memnuniyet duyuyor. İlki, ülkelerin enerji güvenliğini artırırken elektriğin küresel enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e nasıl çıkarabileceğini gösteriyor; ikincisi ise daha az atık üretmenin emisyonlarda nasıl önemli azalmalar ve daha geniş ekonomik faydalar sağlayabileceğini ortaya koyuyor.”
“IRENA, göreve gelecek COP31 Başkanlığı ile yakın işbirliği içinde çalışıyor ve Başkan Murat Kurum'u küresel bir elektrifikasyon hedefine yönelik cesur çağrısı için tebrik ediyorum. IRENA'nın yenilenebilir enerji, elektrifikasyon ve şebeke güçlendirmesine dayanan yol haritası, açıkça 2035'e kadar yüzde 35'lik küresel elektrifikasyon öngörüyor. Ulaşım, sanayi, binalar ve dijitalleşme genelinde enerji talebi hızla artmaya devam ederken, enerji dönüşümünün artık bu nihai kullanım sektörlerinin elektriklendirilmesine odaklanması gerekiyor. Elektrifikasyon, bugün mevcut en hızlı, ölçeklenebilir ve maliyet açısından en etkili çözümlerden biri. Yenilenebilir kaynaklarla elektrifikasyonu hızlandıran her ekonomi, ithal yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kırılganlığını azaltırken ekonomik rekabet gücünü de artırabilir. Küresel elektrifikasyonu hızlandırmak için uluslararası işbirliği kritik olacak ve IRENA, başarılı bir COP31 Başkanlığı Eylem Gündemi için küresel üyeliğini seferber etmeye hazırdır.”
“COP31 Başkanlığı'nın elektrifikasyona yaptığı vurguyu güçlü biçimde memnuniyetle karşılıyoruz. Bu, dalgalı ve pahalı fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmanın ve tüm Küresel Durum Değerlendirmesi hedeflerini gerçekleştirmenin en güçlü kaldıraçlarından biri. Elektrifikasyon, yenilenebilir enerjiyi gerçek ekonomik değere dönüştürür; maliyetleri düşürür, enerji güvenliğini iyileştirir, enerjiye erişimi genişletir ve rekabet gücünü artırır. Şimdi asıl mesele ölçek. Elektrifikasyona yönelik net bir küresel odak; politika, finans ve sanayiyi ortak bir uygulama gündemi etrafında hizalamaya yardımcı olur ve işletmelere ve yatırımcılara reel ekonomi genelinde yatırımı ve eylemi ölçeklendirme konusunda daha fazla güven verir.”
