COP31 Antalya'ya Nasıl Gelindi? Bakü'den Antalya'ya Giden Yol

COP31, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı olarak 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya, Türkiye'de düzenlenecek. Peki COP31 Antalya'ya nasıl gelindi? 1995'ten bu yana her yıl toplanan COP zirvelerinin otuz yıllık birikimi, Bakü ve Belém üzerinden Antalya'ya nasıl uzandı? Yanıt için önce bu yolculuğun tamamına bakmak gerekiyor.

COP31 nedir ve neden önemli?

COP31, UNFCCC'nin en üst düzey karar organı olan Taraflar Konferansı'nın (Conference of the Parties) 31. toplantısıdır. COP Nedir sayfasında da anlatıldığı gibi konferans; ulusal bildirimleri inceler, sera gazı envanterlerini değerlendirir ve küresel iklim diplomasisinin şeffaflığı ile hesap verebilirliğini güvence altına alır. UNFCCC'ye taraf 197 ülkeden yaklaşık 100.000 katılımcının buluşması beklenen COP31, iklim müzakerelerinin geldiği noktayı yansıtan kapsamlı bir dönüm noktası olarak öne çıkıyor.

COP zirvelerinin 30 yıllık yolculuğu: Berlin'den Paris'e (1995–2023)

COP1'den Paris Anlaşması'na (1995–2015)

Süreç, 1995'te Berlin'de düzenlenen COP1 ile başladı. 1997'de Kyoto'da toplanan COP3, Kyoto Protokolü'nü doğurdu; 2009'da Kopenhag'daki COP15, küresel kamuoyunun iklim müzakerelerine yoğun ilgisinin simgesi oldu. 2015'te Paris'te imzalanan Paris Anlaşması (COP21), dönüm noktası niteliğinde bir uzlaşı belgesi olarak tarihe geçti.

Glasgow, Şarm el-Şeyh ve Dubai: taahhütten uygulamaya (2021–2023)

Sonraki yıllarda süreç somutlaşmaya devam etti: 2021'de Glasgow'da COP26 İklim Paktı kabul edildi, 2022'de Şarm el-Şeyh'te COP27 Zarar-Ziyan Fonu'nu hayata geçirdi, 2023'te Birleşik Arap Emirlikleri'nde toplanan COP28 fosil yakıtlardan geçişe ilişkin BAE Uzlaşısı'nı ortaya koydu. Bu zincir, taahhütten uygulamaya doğru ilerleyen, her durakta biraz daha somut adımlar üreten kapsayıcı bir diyalog sürecinin izlerini taşıyor.

Bakü'den Belém'e: COP31 Antalya'nın hemen öncesi (COP29 ve COP30)

2024'te Bakü'de düzenlenen COP29, İklim Finansmanı Çerçevesi'ni gündemin merkezine taşıyarak, gelişmekte olan ülkelerin adil bir yeşil dönüşüm için ihtiyaç duyduğu kaynaklara nasıl erişeceği sorusuna odaklandı. 2025'te Brezilya'nın ev sahipliğinde Belém'de gerçekleşen COP30 ise bu finansman tartışmalarının sahaya nasıl indirileceğini konuşan bir köprü niteliği taşıdı. Bakü ve Belém, sırasıyla finansmanın çerçevesini ve uygulamaya geçiş arayışını temsil ederken, sürecin bir sonraki durağı olan COP31, bu birikimi somut sonuçlara dönüştürecek yeni bir aşamayı işaret ediyor.

COP31 ne zaman ve nerede yapılacak?

COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya, Türkiye'de düzenlenecek. Konferansın müzakerelerin yürütüldüğü resmi merkezi hakkında ayrıntılı bilgiye Mavi Alan sayfasından, etkinliğin gerçekleşeceği mekana dair bilgilere ise Mekan sayfasından ulaşabilirsiniz.

COP31'e kim ev sahipliği yapıyor? "Geleceğin COP'u" vizyonu

COP31'e ev sahibi ülke Türkiye, Murat Kurum (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı) başkanlığında ev sahipliği yapacak. UNFCCC'ye taraf 197 ülkeden yaklaşık 100.000 katılımcının Antalya'da buluşması bekleniyor. Hazırlık sürecinde Türkiye ile Avustralya arasında geliştirilen özgün ortaklık yapısı, COP31'in kapsayıcı ve iş birliğine dayalı ruhunu daha en baştan ortaya koyuyor. Başkanlığın belirlediği vizyon sloganı bu ruhu tek bir ifadeyle özetliyor: "Geleceğin COP'u".

COP31 vizyonu nedir? Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon

COP31'in vizyonu üç temel sütun üzerine kurulu:

Diyalogla güvenin yeniden inşası

Kırılgan toplulukların, gelişmekte olan ülkelerin, yerel yönetimlerin, sivil toplumun ve gençlerin sesini müzakere odalarına taşıyarak kimsenin geride bırakılmadığı adil ve kapsayıcı bir iklim diplomasisi kurmayı hedefliyor.

Uzlaşıyla ortak sorumluluk

Enerji güvenliği ile iklim hedeflerini birbirini tamamlayan unsurlar olarak ele alıp adil yeşil dönüşüm temelinde küresel uzlaşı mekanizmalarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Aksiyonla taahhütlerin sahaya inmesi

"İklim Uygulama Köprüsü" gibi mekanizmalarla iklim finansmanının rasyonel, hızlı ve etkin biçimde dağıtılmasını öngörüyor. Nitekim COP31 Başkanlığı'nın vizyon ilkesi de bunu net biçimde ifade ediyor: "Taahhüt niyet beyanı, uygulama ise güvendir." Başkanlığın bu vizyonu altı küresel uygulama hedefiyle nasıl somutlaştırdığına Başkanlık Öncelikleri sayfasından bakabilirsiniz.

Türkiye neden COP31'e ev sahipliği yapıyor? Medeniyetten iklim eylemine

Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapması, coğrafi bir tesadüften ibaret değil. İnsanlığın ortak hikayesi Anadolu topraklarında, Göbeklitepe'de başlar; burada kurulan medeniyet tahakküm üzerine değil denge üzerine inşa edilmiştir. Türkiye'nin iklim krizine yaklaşımı da bu mirastan beslenen üç ilkeye dayanıyor: anlayış inşa eden Diyalog, ortak sorumluluk yaratan Uzlaşı ve taahhütleri Sıfır Atık hareketi gibi somut çözümlere dönüştüren Aksiyon. Bu hikayenin tamamına Türkiye'nin İklim Hikayesi  sayfasından, güncel iş birliği gelişmelerine ise İklim İşbirliği sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bakü'den Belém'e uzanan yol, şimdi Antalya'da yeni bir uğrağa ulaşıyor. COP31, otuz yılı aşkın bir sürecin taahhütten uygulamaya, niyetten güvene evrilen ortak iradesini Anadolu topraklarında buluşturuyor.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

COP31 ne zaman yapılacak?

COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenecek.

COP31 nerede düzenlenecek?

COP31, Türkiye'nin Antalya şehrinde düzenlenecek.

COP31'e hangi ülke ev sahipliği yapıyor?

COP31'e Türkiye, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum başkanlığında ev sahipliği yapıyor.

COP30 nerede ve ne zaman yapıldı?

COP30, 2025 yılında Brezilya'nın Belém kentinde düzenlendi ve COP31 Antalya'nın hemen öncesindeki konferans oldu.

COP31'in vizyonu ve sloganı nedir?

COP31'in vizyon sloganı "Geleceğin COP'u"dur ve Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon olmak üzere üç temel sütun üzerine kuruludur.