COP31 Başkanından BM İklim Zirvesinin açılışında taahhütleri hayata geçirme çağrısı

COP31 BAŞKANINDAN BM İKLİM ZİRVESİNİN AÇILIŞINDA TAAHHÜTLERİ HAYATA GEÇİRME ÇAĞRISI

• COP31 Başkanı Murat Kurum, dünyanın birçok güçlükle karşı karşıya olduğunu belirterek “1,5 derece hedefi yolumuzu göstermeye devam ediyor” dedi
• Kurum, COP31’in taahhütleri sonuçlara dönüştürmeye odaklanan bir “Uygulama COP’u” olacağını vurguladı
• COP31 Müzakereler Başkanı Bakan Chris Bowen, COP31’in iklim ve küresel enerji güvenliği için iş birliğiyle neler başarılabileceğini gösterme fırsatı sunduğunu belirtti
• İlk günün temaları gıda, tarım ve sağlık

ANTALYA, 9 Kasım: COP31, Türkiye’nin Antalya kentinde başladı. COP31 Başkanı Murat Kurum, ülkelere iklim taahhütlerini somut eyleme dönüştürme çağrısı yaptı. Bu çağrı, iklim, ekonomi ve jeopolitik alanlardaki sorunların giderek iç içe geçtiği bir dönemde geldi.

Kurum, delegelere hitabında iklim değişikliğinin artık ülkelerin ve toplumların karşı karşıya olduğu diğer baskılardan ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı: “Krizler birbirini büyütüyor.” Çatışmalar ve jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlik ve borç yükü, gıda güvencesizliği, hızlı teknolojik değişim, sermayeye ve teknolojiye erişimdeki eşitsizlikler aynı anda yaşanıyor. Dünya ise giderek daha sıcak, daha kırılgan ve afetlere daha açık hâle geliyor.

Kurum, iklim değişikliğinin etkilerinin sınırları ve sektörleri aştığını belirtti. Kuraklık, sel, su kıtlığı ve aşırı sıcakların gıda üretimini, tedarik zincirlerini, ekonomileri, göçü, şehirleri ve insan sağlığını etkilediğine dikkat çekti. Bu etkiyi şöyle anlattı: “Bir yerde başlayan kuraklığın tarihi, başka bir yerde sofraya yazılıyor.”

Kurum, COP31’in bir “Uygulama COP’u” olması çağrısında bulundu. Müzakere salonlarında verilen sözleri insanların hayatında somut iyileşmelere dönüştürmeye odaklanacaklarını belirtti. Başkanlık olarak jeopolitik ve ekonomik ayrışmaları aşarak ülkeleri bir araya getirmek için çalışacaklarını ifade etti: “Türkiye tarih boyunca bir köprü olmuştur. Şimdi de Kuzey ile Güney’in, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazırdır.”

Paris Anlaşması, sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5°C ile sınırlamayı hedefliyor. Kurum, bu hedefin uluslararası iklim eylemine yön vermeyi sürdürdüğünü vurguladı: “1,5 derece hedefi yolumuzu göstermeye devam ediyor.” COP31’de izleyecekleri yaklaşımı da “Bilimin ortaya koyduğu gerçekleri açıkça konuşacağız.” sözleriyle aktardı.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2026 İklim Durumu Güncellemesi’ni COP31’in açılış gününde yayımladı. Buna göre son 12 yıl, kayıtlardaki en sıcak 12 yıl oldu. Son dört yıl ise ilk dört sırada yer aldı. Türkiye, Avustralya, Brezilya ve Azerbaycan’ın COP başkanlıkları da konferans öncesinde Belém 1,5 Misyonu raporunu yayımladı. Rapor, 1,5°C hedefini ulaşılabilir tutmaya, değişen dünyada uyumu ve dayanıklılığı güçlendirmeye odaklanıyor. Bu doğrultudaki başlıca fırsatları, engelleri ve uygulanabilir çözümleri ortaya koyuyor.

Başkanlık, Antalya’da alınan kararların müzakere salonlarının ötesinde somut sonuçlar vermesine odaklanacak. Hedef, şehir altyapısını daha dayanıklı, tarım arazilerini daha verimli hâle getirmek; sanayide daha temiz üretim sağlamak ve hanelerin enerji giderlerini düşürmek.

Uygulamanın itici güçleri elektrifikasyon ve finansman

Kurum, açılış konuşmasında elektrifikasyonun enerji dönüşümündeki rolünü bir kez daha vurguladı. Türkiye’nin “2035’e kadar %35” Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’ne dikkat çekti. Bu taahhüt, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarmayı hedefliyor.

Kurum, yenilenebilir enerji, daha güçlü şebekeler, enerji depolama, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayinin bu dönüşümün birbirini güçlendiren parçaları olacağını belirtti.

Başkanlık, uluslararası iklim müzakerelerinin sonuçlarının insanların günlük yaşamına yansımasını istiyor. Kurum bu hedefi şöyle ifade etti: “İklim görüşmelerinin sonucunu insanların günlük hayatında; daha verimli binalarda, temiz toplu taşımada, uygun maliyetli enerjide, yeni iş imkânlarında görmek istiyoruz.”

Kurum, Bakü’de gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefi üzerinde uzlaşıldığını hatırlattı. Tüm kaynaklardan sağlanan iklim finansmanının yılda en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması çağrısına da dikkat çekti.

“Şimdi sözün sermayeye, sermayenin yatırıma, yatırımın sonuca dönüşme zamanıdır.”

COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen şunları söyledi: “COP31, hem iklimimiz hem de küresel enerji güvenliği açısından bu kritik dönemde, iş birliğiyle neler başarabileceğimizi gösterme fırsatı sunuyor.”

“Finansmanı ve yatırımları harekete geçirmeye, elektrifikasyonu hızlandırmaya ve doğanın en büyük iklim düzenleyicisi olan okyanuslar için daha güçlü adımlar atmaya odaklanacağız.”

“COP31, taahhütlerle uygulama arasındaki açığı kapatmaya katkı sağlamalı. Yatırım, altyapı, istihdam, enerji güvenliği ve dayanıklı toplumlar gibi somut sonuçlara odaklanmalı.”

“İklim taahhütlerimizi birlikte hayata geçirerek daha güçlü, daha dayanıklı ve daha müreffeh ekonomiler kurabiliriz.”

“İklim hedeflerimizi somut sonuçlara dönüştürmeliyiz.”

BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, açılış konuşmasında küresel ısınmanın ve aşırı hava olaylarının toplumlara yüklediği maliyete dikkat çekti. Şunları söyledi: “Bu yıl fosil yakıt maliyetlerinde yaşanan kaos tüm dünyayı sarstı. Haneleri ağır biçimde etkiledi, enflasyonun kanser gibi yayılmasına yol açtı. Ancak çözümler belli. Yenilenebilir enerji, yalnızca bu yılın ilk yarısında dünya genelinde 265 milyar ABD doları tasarruf sağladı. Uyum yatırımlarının getirisi kanıtlanmış durumda. Küresel ısınmayı sınırlamak, her toplumu ve her ekonomiyi korumak bütün ülkelerin çıkarına.”

Stiell, mevcut taahhütleri hayata geçirecek, daha hızlı ve daha adil ilerleme sağlayacak çözümlere ihtiyaç olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti: “Durumun aciliyeti bizi harekete geçirmeli. Küresel ısınmanın dünyaya maliyeti şimdiden çok ağır. Her yerde en ağır bedeli kırılgan kesimler ödüyor. COP31, hem müzakerelerde hem de Eylem Gündemi kapsamında çözümlerin çok daha hızlı hayata geçirilmesini sağlamalı. COP31’in sonuçları ne kadar güçlü olursa hedeflerin somut kazanımlara dönüşmesine o kadar katkı sağlayacak. Böylece daha fazla insan daha çok fayda görecek.”

Gıda Tarım ve Sağlık Günü insanı merkeze alıyor

COP31 Başkanı Kurum’un açılış konuşmasında vurguladığı, birbiriyle bağlantılı sorunlar konferansın gıda, tarım ve sağlığa odaklanan ilk tematik gününde de ele alınacak. Hâlihazırda etkili olan “Süper” El Niño, 50 milyona yakın kişiyi daha akut açlığa sürükleyebilir. Gün boyunca, insan sağlığını, gıdaya erişimi ve geçim kaynaklarını ayakta tutan sistemlere odaklanılacak. Ülkelerin bu sistemleri iklim etkilerine karşı nasıl daha dayanıklı hâle getirebileceği tartışılacak.

Bunun için iklim planlarını uygulamaya geçirmek, sahadaki toplulukların gerekli finansmana, bilgiye ve ortaklıklara erişmesini sağlamak gerekiyor. COP31 Başkanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve İklim ve Sağlıkta Dönüştürücü Eylem İttifakı (ATACH), Dirençli Sağlık Sistemleri için Antalya Girişimi’ni (AIR) başlattı. Girişim, sağlık sistemlerinin iklim kaynaklı artan riskleri öngörme, bu risklere uyum sağlama ve yanıt verme kapasitesini güçlendirecek. Böylece ülkelerin mevcut iklim ve sağlık taahhütlerini somut adımlara dönüştürmesine yardımcı olacak.

Çiftçiler ve kırsal topluluklar açısından da öncelik, iklim hedefleriyle bu hedefleri hayata geçirmek için kullanılabilecek kaynaklar arasındaki açığı kapatmak.

COP31 Başkanlığı, Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ve Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı, Yüksek Düzeyli Kadın Çiftçiler Diyaloğu’nu düzenliyor. Etkinlikte iklim finansmanına erişimin önündeki engeller ele alınacak. IFAD ve Bakanlığın birlikte hazırladığı “Finansmana Erişemeyen Yarı” (The Unfunded Half) başlıklı yeni rapor da tanıtılacak.

Gençler de bu uygulama gündeminin bir parçası. COP31 Başkanlığı, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı, Yüksek Düzeyli Genç Çiftçiler Diyaloğu’nu düzenliyor. Diyalog, gençlerin tarım, su ve gıda sistemlerini dönüştürmedeki rolüne odaklanıyor. Etkinlikte, Tarım ve Gıda Sistemlerinde Gençler için Antalya Eylem Çağrısı da yer alıyor.

Yeni nesli güçlendirmeye yönelik bu yaklaşım tarımla sınırlı kalmayacak. COP31 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu, yeni Çocuk ve Gençlik Pavilyonu’nun resmî açılışını yapacak. Pavilyon, çocukların ve gençlerin seslerini duyurabilecekleri, liderliklerini ve çözümlerini ortaya koyabilecekleri özel bir platform sunacak.

Gençlerin İklim Çözümleri Tanıtım Etkinliği’nde, yenilikçi çözümler geliştiren gençler yatırımcılarla, finansman sağlayıcılarla ve stratejik ortaklarla doğrudan buluşacak. Bu paydaşlar, gençlerin öncülük ettiği fikirlerin somut sonuçlara dönüşmesine yardımcı olabilecek.

Program, ertesi gün Turkuaz Bağ Girişimi’nin (Turquoise Nexus Initiative) lansmanıyla devam edecek. Girişim, Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı öncülüğünde, COP31 Başkanlığı ile koordinasyon içinde yürütülüyor. FAO’nun Sürdürülebilir Dönüşüm için Gıda ve Tarım (FAST) Ortaklığı’nın öncü programlarından biri olan girişim, Türkiye’nin tarım deneyiminden yararlanacak. Gıda sistemlerinin dönüşümünü, sürdürülebilir su yönetimini ve iklim değişikliğine uyumu bir araya getirecek. Amaç, bu bütüncül yaklaşımı uluslararası tartışmalardan uygulamaya taşımak. Yaklaşımın ulusal politika taahhütlerine yansıması ve yatırımların aynı doğrultuda yönlendirilmesi hedefleniyor.

Açılış günü programı, COP31 Başkanı Kurum’un “Uygulama COP’u” çağrısını hayata geçiriyor. Başkanlığın önümüzdeki iki haftalık gündemi, iklim taahhütlerini somut sonuçlara dönüştürmeye odaklanacak. Zirve boyunca resmî iklim müzakereleri ve yüksek düzeyli toplantılar Mavi Bölge’de yapılacak. Yeşil Bölge’deki tematik merkezlerde ise kamu kurumları, iş dünyası, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve gençler iklim çözümlerini paylaşabilecek. Her iki bölgenin de resmî açılışı bugün yapıldı.

SON

Editörlere notlar

• COP31, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’dır. 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Türkiye’nin Antalya kentinde düzenlenmektedir.
• Daha fazla bilgi için COP31 Başkanlığı ile iletişime geçebilirsiniz: media@cop31.tr
• BM İklim Değişikliği hakkında bilgi almak için UNFCCC ile iletişime geçebilirsiniz: press@unfccc.int
• Belém 1,5 Misyonu raporuna buradan ulaşabilirsiniz.
• COP31 Başkanlığının etkinlik ve faaliyetlerine ait resmî fotoğraflar için COP31 Flickr sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
• Diğer tüm COP31 etkinlik ve faaliyetlerine ait resmî fotoğraflar için UNFCCC Flickr sayfasını ziyaret edebilirsiniz.