COP31 Başkanlığı, Eylem Gündemi lansmanı kapsamında “2035'e kadar %35” elektrifikasyon hedefini açıkladı

COP31 Başkanlığı Eylem Gündemi'nin amiral gemisi hedefi

• Elektrifikasyon hedefi: elektriğin nihai enerji talebindeki payını bugünkü yüzde 20'nin biraz üzerinden 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmak
• Türkiye'nin COP31 Başkanlığı ayrıca 2035'e kadar küresel atık artışının yarıya indirilmesini hedefliyor
• Dirençli Şehirler kapsamında bina sektöründe enerji tüketim yoğunluğunun 2035'e kadar en az yüzde 25 azaltılması
• COP31 Başkanlığı, yol haritalarını çıkarmak ve faydaları analiz etmek üzere IEA'yı görevlendiriyor

BONN, 9 Haziran 2026 — COP31 Başkanı Murat Kurum, bugün COP31 Başkanlığı Eylem Gündemi'nin amiral gemisi girişimi olarak yeni bir küresel elektrifikasyon hedefi başlattı; binalar, ulaşım ve sanayide doğrudan fosil yakıt kullanımından temiz elektriğe geçişin büyük ölçüde hızlandırılması çağrısında bulundu. Bu adım, COP31 Başkanı'nın bugün açıkladığı, müzakereye tabi olmayan daha geniş bir Eylem Gündemi girişimleri ve hedefleri paketinin parçası.

Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda delegelere hitap eden Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum, elektriğin nihai enerji talebindeki payının bugünkü yüzde 20'nin biraz üzerinden 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasına yönelik ortak bir küresel hedef önerdi. COP31 Başkanlığı ayrıca bu hedefe ulaşmak için küresel bir koalisyon kurmayı taahhüt etti.

Hedef, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı'nın (IRENA) analizlerine dayanıyor ve Paris Anlaşması'nın uygulanmasını desteklemek ile dünyayı, küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelere kıyasla 1,5°C ile sınırlama hedefiyle uyumlu bir patikada tutmaya yardımcı olmak üzere tasarlandı.

Başkanlığın Eylem Gündemi'ne ilişkin sunumunda Kurum, 2035'e kadar küresel atık artışının yarıya indirilmesi de dahil olmak üzere başka hedefler de açıkladı. Bu hedef, COP31'in sıfır atık temalı odağının bir parçası. Özellikle gıda atığı, başta metan olmak üzere küresel emisyonların yüzde 10'unu oluşturuyor; metan ise sera gazı olarak karbondioksitten 80 kat daha güçlü.

COP31 Başkanlığı ayrıca Dirençli Şehirler önceliği kapsamında yeni bir küresel hedef ortaya koydu: bina sektöründe enerji tüketim yoğunluğunun 2035'e kadar en az yüzde 25 azaltılması. Bu, aileleri ve işletmeleri yükselen enerji maliyetlerine karşı korumada önemli bir adım.

Buna ek olarak Kurum, Başkanlık tarafından geliştirilen yeni girişim ve hedeflere dair ayrıntılar paylaştı. Bunlar arasında gıda güvenliği, üretimde döngüsel malzemeler ve iklim eğitimi gibi kritik konular yer alıyor.

Kurum ayrıca, ülkelerin ulusal iklim, ekonomi ve kalkınma öncelikleri arasındaki bağı güçlendirerek finansmanın sahaya daha hızlı ve daha etkili ulaşmasına yardımcı olacak İklim Uygulama Köprüsü'ne (Climate Implementation Bridge) ilişkin ayrıntıları paylaştı.

Elektrifikasyon hedefini desteklemek amacıyla COP31 Başkanlığı, Avustralya ile ortaklaşa, “35x35” hedefine ulaşmanın yol haritalarını çıkarmak ve atık artışının yarıya indirilmesi ile döngüsel atık yönetimi sistemlerinin güçlendirilmesinin faydalarını analiz etmek üzere IEA'ya özel raporlar hazırlama görevi verdi. Bu adım, COP31 Başkanlığı'nın elektrifikasyonun fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini nasıl hızlandırabileceğini belirlemek için IRENA ile yürüttüğü mevcut çalışmanın devamı niteliğinde.

Girişimleri başlatan COP31 Başkanı ve Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum şunları söyledi:

Editörlere not

Bonn İklim Değişikliği Konferansı 8–18 Haziran 2026 tarihlerinde düzenleniyor ve bu yıl kasım ayında Antalya, Türkiye'de yapılacak yıllık COP zirvesi öncesinde, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflarının müzakerecilerinin bir araya geldiği yıllık bir toplantıdır.

COP31 Başkanı, 8 Haziran'da Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nın açılış genel kuruluna hitap etti ve “ithal fosil yakıtlara bağımlı kalmanın ne kadar riskli olduğunu ve temiz enerji dönüşümünü hızlandırmanın ne kadar acil olduğunu” vurguladı.

9 Haziran'da Başkanlık, dönüşümü şekillendirecek gerçek hayattaki kararlara odaklanan Eylem Gündemi'ni ortaya koydu: elektrikli araç ve cihazları tercih eden aileler, elektrikli endüstriyel süreçlere yatırım yapan işletmeler, toplu taşıma sistemlerini elektriklendiren şehirler ve güneş panelleri, bataryalar ve ısı pompaları kuran bina sahipleri.

Elektrifikasyona; enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşma, yenilenebilir enerji üretimini genişletme, elektrik şebekelerini ve depolamayı güçlendirme ve gelişmekte olan ülkeler için enerjiye erişimi ve finansal desteği artırma yönündeki daha geniş çabaların eşlik etmesi gerekiyor.

Yeni hedef, önceki iklim konferanslarında üzerinde uzlaşılan tamamlayıcı taahhütler dizisinin üzerine inşa ediliyor. COP28'de ülkeler, yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarmak ve fosil yakıtlardan uzaklaşmak için çalışma konusunda uzlaştı. COP29'da hükümetler ve paydaşlar, enerji depolamasını genişletme ve elektrik şebekelerini modernize etme çabalarını destekledi ve gelişmekte olan dünyada eylemi mümkün kılmak için 2035'e kadar yılda en az 300 milyar dolar harekete geçirme hedefi belirledi. COP31 Başkanlığı, bir elektrifikasyon hedefinin; bu taahhütlerin ekonomi genelinde enerjinin nasıl tüketildiğine dair değişimlere dönüştürülmesine yardımcı olarak, enerji dönüşümüne ilişkin bu küresel mimaride bir sonraki mantıklı adımı sunduğunun altını çizdi.

COP31 Başkanlığı ayrıca farklı ülkelerin ve sektörlerin kendi koşullarına göre farklı yollar izleyeceğini kabul etti. Bu nedenle COP31 Eylem Gündemi; resmi müzakere sürecinin yanı sıra pratik iklim çözümlerinin uygulanmasını hızlandırmak için hükümetleri, işletmeleri, finans kurumlarını, şehirleri ve sivil toplumu bir araya getirecek. Bu, Etiyopya'daki COP32'de ve sonrasında sürdürülebilecek ve 2035'e kadar bu hedeflere ulaşılmasını sağlayacak bir miras bırakmayı amaçlıyor.