COP31 35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü
Biz, Devlet ve Hükümet Başkanları olarak, COP31 ‘35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nün Katılımcıları sıfatıyla:
Paris Anlaşması’nın hedeflerine ulaşmanın ve 1,5 dereceyi canlı tutmanın; enerji verimliliği, yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması, elektrifikasyon, emisyon azaltımı ve uzaklaştırma ile ulaştırma, binalar ve sanayideki nihai kullanımlara ilişkin diğer teknoloji ve yaklaşımlar dâhil olmak üzere geniş bir teknoloji ve yaklaşım yelpazesinde hızlandırılmış ilerleme gerektirdiğini kabul ederek,
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) analizlerine göre, ısınmanın 1,5°C ile sınırlandırılmasıyla uyumlu patikalarda, elektriğin toplam nihai enerji tüketimindeki payının; çeşitli ve sürdürülebilir enerji kaynaklarıyla desteklenerek, Paris Anlaşması’nın hedefleriyle uyumlu ve Küresel Durum Değerlendirmesi’nin sonuçlarından beslenerek, depolama, sistem esnekliği ile modern ve dayanıklı şebekelerin yanı sıra 2035’e kadar yaklaşık %35’e, 2050’ye kadar ise %50’nin üzerine çıkması gerektiğini kabul ederek,
Elektrifikasyona ilişkin mevcut küresel gidişatın bu seviyenin gerisinde kalacağını ve küresel ekonomi genelinde elektrifikasyonun tüm potansiyelini açığa çıkarmak için hızlandırılmış aksiyonun gerekli olduğunu kabul ederek;
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının artırılmasının, elektrik arzını ekonomi genelinde emisyon azaltımına dönüştürerek, yenilenebilir enerjiyi yaygınlaştırma ve enerji verimliliğini artırma yönündeki mevcut çabaları tamamlayabileceğini ve güçlendirebileceğini kabul ederek,
İlk Küresel Durum Değerlendirmesi’nin sonucuna ilişkin 1/CMA.5 sayılı kararı hatırlatarak,
Bu taahhüdün küresel bir hedefi temsil ettiğini; temiz elektrik ve teknolojilerin kullanımı dâhil olmak üzere elektrifikasyon patikalarının ve hızlarının farklı başlangıç noktalarına, ulusal koşullara ve farklı bölgelerin kendine özgü gerçeklerine göre değişeceğini ve her Katılımcının kendi elektrifikasyon politikalarını, planlarını ve stratejilerini belirleme konusunda tam yetkisini koruduğunu tanıyarak,
Elektrifikasyonun emisyon azaltımını, enerji verimliliğini, enerji güvenliğini, ekonomik kalkınmayı ve enerjiye erişimi ilerlettiğini, enerji yoksulluğunu ise azalttığını kabul ederek,
Birçok elektrifikasyon teknolojisinin hâlihazırda olgunlaştığını, geniş ölçekte uygulanabilir olduğunu ve pek çok bağlamda giderek daha uygun maliyetli hâle geldiğini tanıyarak,
Yaygın elektrifikasyonun önünü açmada başta iletim ve dağıtım şebekeleri olmak üzere kolaylaştırıcı altyapının kritik rolünü ve özellikle en az gelişmiş ülkelerde (EAGÜ), küçük ada gelişmekte olan devletlerinde (KAGD) ve diğer gelişmekte olan ekonomilerde şebeke, depolama ve sistem gücü yatırımları için artırılmış, erişilebilir ve uygun maliyetli finansmanın seferber edilmesine yönelik acil ihtiyacı kabul ederek;
Aşağıdaki hedefi gerçekleştirmek üzere iş birliği içinde ve ivedilikle çalışma niyetimizi beyan ederiz:
Elektriğin toplam nihai enerji tüketimindeki payını, 1,5°C’yi canlı tutmakla uyumlu patikalarla tutarlı ve yenilenebilir enerjiyi yaygınlaştırma ile enerji verimliliğini artırma çabalarını tamamlayıcı biçimde, 2035’e kadar küresel ölçekte %35’e ulaşacak şekilde artırmak (‘35 by 35’).
Bu ortak iddialı hedefi desteklemek üzere şunları taahhüt ederiz:
Ulusal Katkı Beyanları (NDC) ve uygun olduğu ölçüde uzun vadeli düşük sera gazı emisyonlu kalkınma stratejileri dâhil olmak üzere ulusal iklim, enerji ve kalkınma planlama süreçlerine yansıtılan, ulusal düzeyde belirlenmiş politikalar, stratejiler ve aksiyonlar aracılığıyla sektörler ve ekonomiler genelinde hakkaniyetli elektrifikasyonu hızlandırmak,
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki artan rolünü desteklemek üzere, depolama ve sistem esnekliğiyle birlikte dayanıklı ve güvenilir elektrik şebekeleri geliştirme çabalarını güçlendirmek,
Özellikle EAGÜ’lerde, KAGD’lerde ve diğer gelişmekte olan ülkelerde elektrifikasyon, şebekeler, şebekeden bağımsız üretim ve depolama için finansmanı seferber etme, yatırıma hazır proje havuzlarını genişletme ve finansmana erişimi artırma çabalarını, sermaye maliyetini düşüren hibe esaslı ve imtiyazlı araçlar dâhil olmak üzere güçlendirmek,
Üzerinde mutabık kalınan iklim finansmanı sonuçları doğrultusunda çok taraflı kalkınma bankaları, uluslararası finans kuruluşları, ikili ortaklar, hayırsever kuruluşlar ve özel yatırımcılarla iş birliği yapmak,
Ülkelerin ulusal düzeyde belirlenmiş elektrifikasyon önceliklerini ilerletmesine yardımcı olan bilgi paylaşımı, kapasite geliştirme, teknoloji geliştirme ve transferi ile politika araç setleri aracılığıyla elektrifikasyonun ilerletilmesini desteklemek,
IEA ve IRENA raporları dâhil olmak üzere mevcut analiz ve raporlama süreçlerinden yararlanarak, elektrifikasyonda kaydedilen ortak ilerlemeyi gözden geçirmek üzere izlenecek yol konusunda mutabık kalmayı taahhüt etmek,
Bu taahhüdün hayata geçirilmesinin adil dönüşümleri, insana yakışır işi ve beceri gelişimini desteklemesini, etkilenen sektörlerdeki ve ekonomilerdeki çalışanları ve insanları korumasını sağlamak,
Tüm hükümetleri COP31 ‘35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’ne katılmaya çağırmak ve taahhüdün hayata geçirilmesine katkı sunan gönüllü aksiyonları, ortaklıkları ve mali taahhütleri memnuniyetle karşılamak
Destekçiler
Biz, işletmeler, yatırımcılar, şehirler ve yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları ve diğer Devlet dışı aktörler olarak, COP31 ‘35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nün Destekçileri sıfatıyla,
Taahhüdün hedeflerini ve katılımcı hükümetlerce beyan edilen iddialı hedefi destekler; aksiyonlar, ortaklıklar, yatırımlar ve girişimler aracılığıyla hayata geçirilmesine katkı sunmayı taahhüt ederiz.
Belge ve arka plan
COP31 ‘35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’ belgesini indirin (PDF, İngilizce)
Taahhüt, 23 Haziran 2026 tarihli Electrify Now girişiminin başlatılmasına ilişkin Hükümetlerin Ortak Bildirisi ile COP31 Başkanlığı’nın Bonn’da Aksiyon Ajandası lansmanı kapsamında duyurduğu “2035’e kadar %35” elektrifikasyon hedefinin devamı niteliğindedir.
