COP31 Başkanlığı New York'ta 35-by-35 ve Antalya Yapay Zekâ Taahhütlerini başlattı
Türkiye'nin COP31 Başkanlığı, New York İklim Haftası'nın açılışında “35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü”nü başlatıyor ve iklime duyarlı yapay zekâyı ileriye taşıyor
- Başkanlık, 35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü'nü ve binaları, ulaştırmayı ve sanayiyi modern şebekelerle elektrifiye edecek girişimleri tanıtıyor
- COP31 Başkanlığı, yaklaşan BM iklim zirvesinde kamu ve özel sektör aksiyonunu odaklamak üzere Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü'nü ve AI for Clean Tech girişimini başlatıyor.
- New York İklim Haftası boyunca ivme artacak; liderlerin sorumlu yapay zekâya ve elektrifikasyona desteklerini açıklaması bekleniyor.
New York, 21 Eylül 2026 – Türkiye'nin COP31 Başkanlığı bugün, COP31'in elektrifikasyonu ve iklime duyarlı yapay zekâyı ileriye taşımak için kritik bir eşik olacağını teyit edecek. BM Genel Merkezi'nde COP31 Başkanı Murat Kurum, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar %35'e çıkarmayı hedefleyen amiral gemisi elektrifikasyon taahhüdünü ve binaları, ulaştırmayı ve sanayiyi modern şebekelerin desteğiyle elektrifiye edecek çok sayıda girişimi tanıtacak. Kurum ayrıca, veri merkezlerinin artan enerji tüketimini ele almak ve yapay zekânın iklim aksiyonu potansiyelini harekete geçirmek üzere Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü'nü ve AI for Clean Tech girişimini duyuracak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum, lansman öncesinde yaptığı açıklamada, “Isınan bir dünya, altüst olmuş bir küresel enerji sistemi ve yapay zekânın yükselişine dair büyüyen endişeler; hepsi aksiyon gerektiriyor” dedi. “COP31 bu anın hakkını verecek.
“Yapay zekânın artan enerji tüketimini açıkça konuşmalıyız; artık kuralları hükümetlerin koymaya başlaması gereken zamandır. Şirketlerden, enerji kullanımları konusunda şeffaf olmalarını ve operasyonlarını temiz enerjiyle çalıştırmalarını bekliyoruz. Veri merkezlerinin ötesinde, 35-by-35 hedefimizle uyumlu olarak binalardan ulaştırmaya ve sanayiye kadar hayatımızın her alanındaki enerji tüketimini elektrifiye etmemiz gerekiyor. Ajandamızın arkasındaki ivme büyüyor ve COP31, dünyanın dikkatini ve enerjisini bu kritik önceliklere odaklamak için kritik bir eşik olacak.”
Türkiye Başkanlığı, bugün COP31 girişimlerine ilişkin ajandasının tamamını sunmanın yanı sıra, amiral gemisi niteliğindeki “35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü”nün nihai metnini hükümetlerle ve tüm paydaşlarla paylaşacak. Taahhüt, farklı ulusal koşulları ve patikaları gözeterek elektrifikasyonu ileriye taşımaya yönelik küresel bir hedef iddiası ortaya koyuyor. Metin; temiz elektriğin, depolamanın, sistem esnekliğinin ve modern, dayanıklı şebekelerin kolaylaştırıcı rolünün yanı sıra, özellikle gelişmekte olan ülkeleri desteklemek üzere finansmanın harekete geçirilmesinin ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesinin önemini vurguluyor.
Başkanlık ardından; binalar, ulaştırma ve sanayi genelinde elektrifikasyonu desteklemeye, elektrik şebekelerini güçlendirmeye, uluslararası iş birliğini ve kapasiteyi artırmaya ve finansmanı harekete geçirmeye yönelik girişimleri duyuracak. Bunlar arasında şunlar yer alıyor:
- Elektrifikasyon alanındaki toplu ilerlemeyi takip edecek küresel bir mekanizma.
- Bilgi paylaşımı ve kapasite geliştirme için bir uygulama forumu.
- Gelişmekte olan ülkelerin şebeke yatırımı ihtiyaçlarını belirlemesi, proje hazırlık düzeyini iyileştirmesi ve elektrifikasyon için finansmana erişmesi yönünde destek.
- Daha yeşil, daha dayanıklı ve daha iyi bağlantılı uluslararası yük koridorlarını ileriye taşıyacak iş birliğine dayalı bir platform.
- Binalarda enerji kullanım yoğunluğunu, elektrifikasyon yoluyla da olmak üzere 2035'e kadar en az %25 azaltmaya yönelik bir mutabakat.
- En Az Gelişmiş Ülkelerin (EAGÜ) sanayide karbonsuzlaşma için finansmana ve teknolojiye erişimini destekleyecek bir eşleştirme platformu.
COP31 Başkanlığı, elektrifikasyonun zorluklarını ve fırsatlarını analiz etmesi için Uluslararası Enerji Ajansı'nı (IEA) davet etti; analiz, 22 Eylül Salı günü dünya liderleriyle gerçekleştirilecek Üst Düzey Diyalog'a girdi sağlamak üzere bir raporla yayımlanacak.
COP31 Başkanlığı ayrıca, 24 Eylül Perşembe günü düzenlenecek Elektrifikasyon Günü için Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ile iş birliği yapıyor. Bu gün, enerji verimliliğini ve yenilenebilir enerjiyi artırmada elektrifikasyonun rolünü değerlendirmek için kullanılacak; söz konusu rol, IRENA'nın bugün yayımlanacak raporunda da ele alınıyor.
Başkanlık ayrıca, yapay zekânın iklim ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerini destekleyecek biçimde nasıl tasarlandığı, tedarik edildiği, enerjiyle beslendiği, devreye alındığı, ölçüldüğü ve yönetildiğine dair siyasi bir taahhüt olarak Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü'nü başlatacak. Taahhüt, BM Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ile iş birliği içinde geliştiriliyor; taslak metin COP31 öncesinde paylaşılacak.
Erken aksiyonu desteklemek amacıyla COP31 Başkanlığı, AI for Clean Technologies Girişimi'ni de duyuracak. Girişim; akıllı enerji ve yeşil sanayi başta olmak üzere öncelikli sektörlerde yapay zekâ destekli temiz teknoloji pilot uygulamalarından oluşan bir portföy geliştirecek ve bu uygulamaları sektör ortaklarıyla ve yatırımcılarla buluşturacak. Pilot uygulamalar, yapay zekânın sorumlu kullanımını uygulamada gösterecek. COP31 ayrıca teknoloji ve yapay zekâya ayrılmış özel bir gün düzenleyecek.
COP31 Başkanlığı, tüm tematik önceliklere ilişkin planlarını ortaya koymak ve Antalya'da düzenlenecek COP31 için erken küresel ivme oluşturmak üzere New York İklim Haftası'nı değerlendiriyor. İvme, devlet ve hükümet başkanlarının elektrifikasyona ve sorumlu yapay zekâya desteklerini açıklamalarının beklendiği lider düzeyindeki etkinliklerle hafta boyunca artacak. 24 Eylül Perşembe günü ele alınacak dayanıklı şehirler ve finansman başta olmak üzere diğer tematik önceliklerde ortaklarla temas kurmak için ek etkinlikler düzenlenecek.
SON
Belge ve arka plan
Basın bültenini indirin (PDF, İngilizce)
Burada duyurulan taahhüdün tam metni ayrıca yayımlandı: COP31 35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü.
