Dünya liderleri COP31’de dayanıklı şehirler inşa etmeye odaklanıyor

DÜNYA LİDERLERİ COP31’DE DAYANIKLI ŞEHİRLER İNŞA ETMEYE ODAKLANIYOR

• 100’ü aşkın ülke lideri, dayanıklı şehirleri iklim değişikliğiyle mücadelenin merkezine koyarak bu alandaki adımları ve yatırımları hızlandırmayı taahhüt etti.
• Ülkeler, Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı’nı destekleyerek COP31’in 2035’e yönelik iki küresel hedefi doğrultusunda ilerleme sağladı.
• COP31’de, Türkiye, UNEP, GlobalABC ve ICBC’nin desteklediği yarışmalarda seçilen altı öncü sürdürülebilir bina projesi öne çıkarıldı.
• COP31 İş Dünyası Forumu’na 600’ü aşkın CEO ve iş dünyasının önde gelen yöneticisi katıldı.
• Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti, 7 GW yeni güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesini de içeren, yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım öngören bir yenilenebilir enerji iş birliği anlaşması imzaladı.

ANTALYA, 12 Kasım – 100’ü aşkın ülke lideri, COP31 Dünya Liderleri Zirvesi’nin ikinci gününde daha dayanıklı ve sürdürülebilir şehirler için atılacak adımları ve yatırımları hızlandırmak üzere bir araya geldi.

Dünya nüfusunun yarısından fazlası şehirlerde yaşıyor. Şehirlerde yaşayanlar, seller, aşırı sıcaklar ve altyapı hasarları dâhil giderek artan iklim riskleriyle karşı karşıya. Türkiye, 2023’teki yıkıcı depremler sonrasında yürüttüğü zorlu yeniden inşa sürecinde edindiği deneyimi, dayanıklı şehirler oluşturma çabasına aktarıyor.

Bu çerçevede liderler bugün, ulusal iklim hedeflerini daha güçlü ve güvenli şehirler inşa ederek hayata geçirmeye odaklandı. COP31 Başkanlığı ve UN-Habitat’ın düzenlediği Kentsel Dayanıklılık, Uyum ve İklim Eylemi Yüksek Düzeyli Diyaloğu’nda, ulusal iklim ve uyum planlarını şehirler ve yerel halk için somut yatırımlara dönüştürmenin yollarını ele aldı.

COP31 Başkanı Murat Kurum şunları söyledi: “İklim eylemi, insanların yaşadığı yerlerde somut sonuçlar vermeli. Toplumlar daha güvende olmalı, konutlar daha verimli, altyapı daha güçlü hâle gelmeli. İnsanlar, değişen iklimin etkilerine karşı daha iyi korunmalı.”

“Bu çalışmalar şehirlerde, insanların yaşadığı konutlarda, ihtiyaç duyduğu altyapıda ve her gün kullandığı enerjide somutlaşıyor. Bugün liderler, projelere finansman sağlanmasına, projelerin hayata geçirilmesine ve topluma fayda sunmasına odaklandı.”

“Hükümetleri, şehir yönetimlerini, yatırımcıları ve iş dünyasını Antalya’da bir araya getirerek hedeflerden uygulamaya daha hızlı geçebiliriz. İklim alanındaki ilerlemeyi insanların günlük yaşamında görünür kılabiliriz.”

Dayanıklı şehirler için adımlar hızlanıyor

Binalar, daha dayanıklı ve sürdürülebilir şehirler oluşturmanın temel unsurlarından biri. COP31 Başkanlığı, küresel tartışmaların odağına Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı’nı taşıdı. Mutabakat, binalarda enerji verimliliğini artırmayı ve elektrik kullanımına geçişi hızlandırmayı sağlayacak önlemleri öne çıkarıyor.

Mutabakat, COP31 Başkanlığının 2035’e yönelik iki küresel hedefine odaklanıyor. Bunlar, küresel bina stokunun kullanım aşamasındaki enerji yoğunluğunu %25 azaltmak ve Başkanlığın “2035’e kadar %35” hedefini desteklemek üzere binalarda enerji verimliliğini gözeten elektrifikasyonu hızlandırmak.

COP31’de ayrıca dünyanın farklı yerlerinden altı öncü sürdürülebilir bina projesi öne çıkarıldı. Bu projeler, daha iyi tasarım ve enerji performansıyla tüketimin nasıl azaltılabileceğini ve uygulamada daha verimli binaların nasıl hayata geçirilebileceğini gösteriyor. Kazanan projeler, Türkiye’nin tasarladığı iki uluslararası yarışmada seçildi. Yarışmalar, UNEP bünyesindeki Küresel Binalar ve İnşaat İttifakı’nın (GlobalABC) desteğiyle ve Hükümetlerarası Binalar ve İklim Konseyi (ICBC) ile eş güdüm içinde düzenlendi.

Şehirler, COP31’in Sıfır Atık gündemini de hayata geçiriyor. İstanbul Sıfır Atık Eylem Platformu’nun başlatılmasının ardından, uluslararası Sıfır Atık Bölgeleri girişimine ilk katılan bölgelerde mahalle ölçeğinde atık azaltma, yeniden kullanım, onarım ve geri dönüşüm yaklaşımları deneniyor. Önlenen metan emisyonları da dâhil olmak üzere elde edilen sonuçlar ölçülüyor. Başlangıçta 20 bölgenin yer aldığı girişimin 100 bölgeye yayılması hedefleniyor.

Kentsel planları yatırıma dönüştürme hedefini, COP31’in Sürdürülebilir Kentsel Dayanıklılık Finansman Mekanizması (SURFF) da destekliyor. Mekanizma, ülkelerin ve şehirlerin dayanıklılık önceliklerini yatırıma hazır projelere dönüştürmesine, kamu ve özel sektör finansmanını harekete geçirmesine ve yerel uygulama kapasitesini güçlendirmesine yardımcı olacak.

Yatırımlar COP31’in uygulama odaklı çalışmalarını destekliyor

Bugün açılan COP31 İş Dünyası Forumu, 300’e yakın kuruluştan 600’ü aşkın CEO ve iş dünyasının önde gelen yöneticisini bir araya getirdi. Forum, elektrifikasyon, dayanıklı şehirler ve yeşil sanayileşme alanlarında özel sektörün çalışmalarını ve yatırımlarını hızlandırmaya odaklanıyor.

Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında imzalanan önemli bir yenilenebilir enerji anlaşması, yatırım gündemine güç kattı. Çin Ulusal Enerji İdaresi ile imzalanan anlaşma, Türkiye’de yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım öngörüyor. Buna 7.000 MW yeni güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesi, yeni enerji depolama sistemleri ve 4.000 MW elektrik iletim kapasitesi dâhil. Anlaşma, teknoloji transferini ve Türkiye’de rüzgâr türbini ekipmanı üretimini de destekleyecek.

COP31 Başkanlığı, En Az Gelişmiş Ülkeler için Yeşil Sanayileşmeyi Kolaylaştırma Mekanizması’nı (LDC-GIF) başlattı. Mekanizma, bu ülkelerdeki yeşil sanayi projelerini teknoloji, teknik destek ve finansmanla buluşturuyor. Türkiye’nin öncülük ettiği mekanizmanın sekretaryasını, BM En Az Gelişmiş Ülkeler Teknoloji Bankası üstleniyor. Mekanizma, 10 pilot ülkenin yanı sıra uluslararası kuruluşların ve çok taraflı kalkınma bankalarının katılımıyla başlatıldı.

Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) da İklim Yatırım Fonları (CIF) tarafından toplam 250 milyon dolara kadar kaynak sağlanacak projeleri açıkladı. Bu destek, platformun 2030’a kadar 6 milyar doların üzerinde finansmanı harekete geçirme hedefine katkı sağlayacak. CIF ayrıca, Sürdürülebilir Ekonomiler için Dayanıklılık Yatırımlarını ve Yenilikleri Hızlandırma (ARISE) programı kapsamında beş ülke ve bir bölge için 190 milyon dolara kadar uyum finansmanı açıkladı. Amaç, iklim risklerine yanıt veren, birbiriyle uyumlu ve finansmana hazır ekonomik yatırımlar geliştirilmesini desteklemek.

Pasifik ülkeleri değişimi beklemiyor, ona öncülük ediyor

Pasifik, dünyanın harekete geçmesini beklemiyor. Yükselen deniz seviyeleri ve değişen iklim bölgeyi yeniden şekillendirirken, Pasifik halkları dayanıklılıklarını güçlendirmek ve kendi geleceklerine yön vermek için atalarından miras kalan bilgi birikiminden, bilimden ve yaratıcılıklarından yararlanıyor. Pasifik ülkeleri, kendi öncülüklerinde geliştirilen çözümleri hayata geçirmek için çalışırken net bir mesaj veriyor: Pasifik’te yaşananlar tüm dünyayı ilgilendiriyor.

COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen şunları söyledi: “İklim değişikliği Pasifik’in varlığını tehdit ediyor. İnsanların hayatlarını, geçim kaynaklarını, kültürlerini ve ülkelerin geleceğini şimdiden tehlikeye atıyor.”

“Dünya, bu krize karşı dayanıklılığı gereken ölçekte ve hızda artırmalı. Bu çabayı erişilebilir finansman ve somut adımlarla desteklemeli.”

“Pasifik ülkeleri, iklim değişikliğinin etkilerini en yakından yaşayan ülkeler arasında. Aynı zamanda kendi deneyimleri, derin bilgi birikimleri ve dünyanın örnek alabileceği çözümlerle öncülük ediyorlar.”

“Pasifik’in sesi, küresel karar alma süreçlerinin merkezinde yer almalı. Pasifik öncülük ettiğinde bütün dünya kazanır.”

Pasifik liderlerinin kurduğu Pasifik Dayanıklılık Mekanizması (PRF), bölgedeki ada ülkelerinde yerel halkı merkeze alan uyum ve dayanıklılık çalışmalarını finanse etmeyi amaçlıyor. Bu amaçla Pasifik ülkelerinin öncülüğünde oluşturulan ve hem sahipliği hem de yönetimi bu ülkelere ait olan ilk fon. Şimdiye kadar 200 milyon doları aşan katkı taahhüdü aldı. 2026’da yeni taahhütler açıklayanlar arasında Birleşik Krallık, Kanada, İrlanda, Danimarka, Hollanda, Norveç, Kore Cumhuriyeti, Fiji, Papua Yeni Gine ve Marshall Adaları Cumhuriyeti bulunuyor. Minderoo Vakfı, COP31’de 5 milyon dolarlık katkı taahhüdüyle PRF’nin ilk hayırsever bağışçısı oldu. Böylece Pasifik’in öncülüğündeki dayanıklılık çalışmalarını destekleyen ortaklar grubunu da genişletti.

Bu duyuru, liderlerin bugün Antalya’da verdiği daha kapsamlı mesajı da pekiştirdi: İklim hedefleri, yerel halka ulaşan finansman ve somut adımlarla hayata geçirilmeli.

Destek açıklamaları

BM Çevre Programı (UNEP) İcra Direktörü Inger Andersen şunları söyledi: “Antalya Mutabakatı, enerji verimli ve dayanıklı binaların dünya genelinde standart hâline gelmesi yolunda önemli bir adım. Ancak binalar sektöründe dönüşüm için zaman daralıyor. Daha hızlı adım atmak gerekiyor. Hükümetler bu taahhüdü artık emisyonları azaltan, enerji faturalarını düşüren, insanlar ve gezegen için kalıcı faydalar sağlayan politikalara, yatırımlara ve çözümlere dönüştürmeli.”

BM Genel Sekreter Yardımcısı ve UN-Habitat İcra Direktörü Anacláudia Rossbach şunları söyledi: “Ülkeler iklim konusunda önemli taahhütlerde bulundu. Şimdi bunları hayata geçirme zamanı. Çözümün büyük bir bölümü şehirlerde. Konut, ulaşım, arazi kullanımı ve temel hizmetlerle ilgili kararlar, hem emisyonları hem de insanların iklim şoklarına dayanma gücünü şekillendiriyor. Daha sürdürülebilir ve kapsayıcı bir gelecek için, uygun yaşam koşulları sunan konutlara öncelik vermeliyiz. Kayıt dışı yerleşimleri ve gecekondu bölgelerini dönüştürmeli, kentsel dayanıklılığı güçlendirmeliyiz. Bu öncelikler iklim eyleminin merkezinde yer almalı.”

İklim Yatırım Fonları CEO’su Tariye Gbadegesin şunları söyledi: “ARISE’a yönelik olağanüstü talep, ülkelerin iklim dayanıklılığı konusunda harekete geçmek için beklemediğini gösteriyor. Yatırım planları var, öncelikleri belli. Ekonomilerini ve toplumlarını korumaya yönelik net bir vizyonları var. Çoğu zaman eksik olan, bu öncelikleri geniş ölçekte somut yatırım fırsatlarına dönüştürecek ve yeni yatırımların önünü açacak finansman. ARISE, bu açığı kapatmaya yardımcı olmak ve dayanıklılık alanına çok daha fazla kamu ve özel sektör yatırımı çekmek için gerekli koşulları oluşturmak üzere tasarlandı.”

SON

Editörlere notlar

• BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Türkiye’nin Antalya kentinde düzenleniyor.
• COP31 Başkanlığı hakkında daha fazla bilgi ve basın listesine eklenme talepleriniz için: media@cop31.tr
• COP31 Müzakereler Başkanı hakkında daha fazla bilgi ve basın listesine eklenme talepleriniz için: COP31mediaoperations@dcceew.gov.au
• BM İklim çalışmalarına ilişkin daha fazla bilgi için UNFCCC ile iletişime geçebilirsiniz: press@unfccc.int
• COP31 Başkanlığının etkinlik ve faaliyetlerine ait resmî fotoğraflar için COP31’in Flickr sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
• COP31 kapsamındaki diğer tüm etkinlik ve faaliyetlere ait resmî fotoğraflar için UNFCCC’nin Flickr sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
• COP31 Başkanlığına ilişkin güncel bilgilere buradan ulaşabilirsiniz: COP31 Türkiye Antalya 2026 BM İklim Değişikliği Konferansı
• COP31 Müzakereler Başkanına ilişkin güncel bilgilere buradan ulaşabilirsiniz: COP31 | COP31 için Avustralya-Pasifik Ortaklığı