COP31 Başkanlığı Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı’nı duyurdu
COP31 BAŞKANLIĞI ANTALYA MUTABAKATI’NI DUYURDU
HEDEF ELEKTRİFİKASYONLA ENERJİ VERİMLİ BİNALARA GEÇİŞİ HIZLANDIRMAK
- Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı, iki küresel hedefe odaklanıyor. Bu hedefleri COP31 Başkanlığı 2035 yılı için belirledi. Mutabakat, hedeflere yönelik adımları hızlandırıyor.
- Mutabakat, tüm Tarafların desteğine açık. İlerlemeyi hızlandırmak için hükümetlere ve paydaşlara ortak bir çerçeve sunuyor. Küresel bina stokunda enerji yoğunluğunun %25 azaltılması hedefleniyor. Bu hedef, binaların kullanım aşamasını kapsıyor. Elektrifikasyonun hızlandırılması da amaçlanıyor. Bu adım, “2035’e kadar %35” (35-by-35) hedefini destekliyor.
- Mutabakat altı öncelikli eylem alanı belirliyor. Elektrifikasyon ve ulusal stratejiler bu alanlar arasında. Bina performansı, yenileme ve enerji sistemlerinin esnekliği de ele alınıyor. Finansman ve kapasite ise altıncı alanı oluşturuyor. Amaç, uygulamaları geniş ölçekte hayata geçirmek.
Antalya, Türkiye, 29 Ekim 2026: COP31 Başkanlığı bugün Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı’nı duyurdu. Yeni çerçeve, COP31’in 2035 yılına yönelik iki küresel hedefini destekliyor.
İlk hedef, kullanım aşamasındaki enerji yoğunluğunu %25 azaltmak. Hedef, dünya genelindeki bina stokunu kapsıyor. Karşılaştırmada 2020 seviyeleri esas alınıyor.
İkinci hedef, binalarda elektrifikasyonu hızlandırmak. Bu geçişte enerji verimliliği esas alınıyor. Bu adım, Başkanlığın “2035’e kadar %35” hedefini destekliyor. Elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının %35’e çıkarılması hedefleniyor. Bu hedefe 2035 yılına kadar ulaşılması amaçlanıyor.
Mutabakat, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı öncülüğünde hazırlandı. Küresel Binalar ve İnşaat İttifakı (GlobalABC) Sekretaryası da sürece destek verdi. GlobalABC, Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) ev sahipliğinde faaliyet gösteriyor. Tüm Taraflar Mutabakat’a destek verebiliyor. Metin, hükümetlerin ve şehir yönetimlerinin atabileceği adımları belirliyor. Finans kuruluşları ve bina sektörü paydaşları için de adımlar içeriyor. Amaç, hedeflere yönelik ilerlemeyi desteklemek.
Binalar, enerji kaynaklı karbon emisyonlarının yaklaşık %40’ından sorumlu. Enerji talebindeki payları da yaklaşık %40. Bu veriler, UNEP’in Binalar ve İnşaat Küresel Durum Raporu’nda yer alıyor. Enerji verimliliğini artırmak, sektörün emisyonlarını azaltmak için kritik önem taşıyor. Elektrifikasyonu yaygınlaştırmak da aynı ölçüde önemli.
Antalya Mutabakatı, Chaillot Bildirgesi’ni temel alıyor. Bildirgeyi 2024 yılında 70’ten fazla ülke destekledi. Bildirge, sıfıra yakın emisyonlu ve dirençli binalara geçişi ele alıyor. Bu geçiş, binaları mali açıdan daha erişilebilir kılmalı. Konforu, sağlığı ve enerji güvenliğini de desteklemeli. Adil geçişe de katkı sağlamalı. Aynı yılın ilerleyen döneminde Hükümetlerarası Binalar ve İklim Konseyi (ICBC) kuruldu. Konseyin amacı, Bildirge’nin uygulanmasını desteklemek. Binalar ve iklim konusunda hükümetlerarası iş birliğini güçlendirmek de hedefleri arasında.
Murat Kurum, Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı. COP31 Başkanı Kurum, şunları ifade etti:
“Binalar, şehirlerimizin ve enerji dönüşümünün merkezinde yer alıyor. Antalya Mutabakatı ile hedeflerimizi uygulamaya geçiriyoruz. Binaları daha verimli, dirençli ve sürdürülebilir kılmak istiyoruz. Bunun için dünya genelinde somut adımları hızlandırıyoruz.
Enerji verimliliğini artırıp elektrifikasyonu hızlandırarak enerji maliyetlerini düşürebiliriz. Enerji güvenliğini de güçlendirebiliriz. Daha uygun maliyetli, konforlu ve sağlıklı binalar sunabiliriz. Konutlar, okullar, hastaneler ve iş yerleri buna dâhil. COP31 ile tam da böyle somut bir ilerleme hedefliyoruz.”
Altı Eylem Alanı
Mutabakat, tüm Tarafların ve paydaşların desteğine açık. Amaç, ilerlemeyi hızlandırmak. Ülkelerin farklı yollar izleyeceği kabul ediliyor. Başlangıç noktaları, ulusal koşullar ve kapasite bu yolları belirleyecek.
ICBC Binalar ve İklim Bakanlar Toplantısı, 12 Kasım 2026’da yapılacak. Toplantı, Türkiye’nin Antalya kentinde, COP31 kapsamında gerçekleşecek. Taraflar burada Mutabakat’a destek verebilecek. Uygulama sürecine ivme kazandırma fırsatı da bulacak.
Enerji verimliliği ve elektrifikasyonun ulusal stratejilere dâhil edilmesi hedefleniyor. Yeni ve mevcut binaların enerji performansını artırmak da öncelikler arasında. Binaların yenilenmesine hız verilmesi amaçlanıyor. Enerji talebinin azaltılması da hedefleniyor.
Isıtma ve soğutmada elektrik kullanımına geçiş destekleniyor. Yemek pişirme ve cihazlar da bu kapsamda. Binaların esnekliğini artırmak da hedefleniyor. Böylece enerji sistemleri desteklenecek. Finansmanın ve kapasitenin harekete geçirilmesi de öngörülüyor. Amaç, uygulamaları geniş ölçekte hayata geçirmek.
Tedbirler, binaların enerji performansına ilişkin kuralların güçlendirilmesini kapsıyor. Yenileme programları da bu kapsamda. Sosyal konutlara, okullara ve hastanelere yatırımlar öngörülüyor. Diğer kamu altyapısı da yatırım alanları arasında. Bu adımlar enerji maliyetlerini düşürmeye yardımcı oluyor. Hizmetlerin iyileştirilmesine ve kırılgan toplulukların korunmasına da katkı sağlıyor.
GlobalABC Eş Başkanı Yves-Laurent Sapoval, şunları ifade etti:
“2050’de var olacak binaların yarısı henüz inşa edilmedi. Mevcut binaların çoğunun ise yenilenmesi gerekiyor. Bugünkü tercihlerimiz, şehirlerimizi ve toplumlarımızı on yıllar boyunca şekillendirecek. Enerji verimli binalara geçişin anlamı, emisyonları azaltmanın çok ötesinde.
Bu geçiş, insanların ısıtma ve soğutma giderlerini karşılayabildiği evler demek. Çocukların rahatça öğrenim görebildiği okullar da bu hedefin parçası. Hastanelerin de enerji israf etmeden temel hizmet sunabilmesi amaçlanıyor.
Fransa, ICBC Başkanlığını yürütüyor. Bakanları ve ortaklarını bir araya getirmeyi sabırsızlıkla bekliyor. Buluşma, İkinci ICBC Bakanlar Toplantısı’nda gerçekleşecek. Toplantı, Türkiye’nin Antalya kentinde, COP31 kapsamında yapılacak. Antalya Mutabakatı ve belirlediği hedefler ele alınacak.
ICBC, üye ve gözlemci statüsündeki 70 ülkeyle birlikte çalışıyor. Konsey, hedefleri eyleme dönüştürmek için gerekli teknik uzmanlığı sunuyor. Veri ve uluslararası iş birliği desteği de sağlıyor. Böylece binalar daha uygun maliyetli, sağlıklı ve dirençli hâle geliyor.”
Ayrıntılı bilgi almak için: Antalya Compact for Energy Efficient Buildings
Mutabakat’ı imzalamak için: Invitation to Participate in the Antalya Compact for Energy Efficient Buildings
Ayrıntılı bilgi için iletişim: bep@csb.gov.tr
SON
Editörlere Notlar
Altı Eylem Alanı
- Binalarda enerji verimliliğini ve elektrifikasyonu ulusal stratejilerin merkezine yerleştirmek. İkisini birbirini tamamlayan öncelikler olarak ele almak.
- Enerji ve karbon performansı yüksek binaları teşvik etmek.
- Mevcut binaların yenilenmesini hızlandırmak.
- Enerji talebini azaltmak. Isıtma ve soğutma sistemlerinde elektrik kullanımına geçmek. Yemek pişirme ve cihazlarda da elektriğe geçişi sağlamak. Sıfır ve düşük emisyonlu enerji çözümlerini binalara entegre etmeyi teşvik etmek.
- Binaların gerçek performansını iyileştirmek. Enerji sistemleri için esnek kaynaklara dönüşmelerini sağlamak.
- Finansmanı, piyasaları ve uygulama kapasitesini harekete geçirmek.
Küresel Binalar ve İnşaat İttifakı (GlobalABC) Hakkında
GlobalABC, COP21’de kuruldu. UNEP’in ev sahipliğinde faaliyet gösteriyor. Aralarında 71 ülkenin de bulunduğu 400’ün üzerinde üyesi var. İttifak, yapılı çevre paydaşları için önde gelen küresel bir platform. Ortak bir vizyonu paylaşan tüm paydaşları buluşturuyor. Bu vizyon, sıfır emisyonlu bir bina ve inşaat sektörü oluşturmak. Verimlilik ve dirençlilik de bu vizyonun parçası.
Belge ve arka plan
Basın bültenini indirin (PDF, Türkçe)
COP31 Aksiyon Ajandası önceliği: İklim Dirençli Şehirler.
