Aspendos

Aspendos, özellikle yetiştirdiği atları ve bastığı sikkelerle antik dünyada tanınmıştır. Perslerden Büyük İskender’e, Roma’dan Bizans’a ve Selçuklulara kadar farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan kent, en parlak dönemini Roma İmparatorluğu zamanında yaşamıştır.

Aspendos denildiğinde akla ilk gelen yapı, günümüze kadar büyük ölçüde korunarak ulaşan antik tiyatrosudur. Roma İmparatoru Marcus Aurelius döneminde, MS 161-180 yılları arasında mimar Zenon tarafından inşa edilen tiyatro, yaklaşık 15-20 bin kişilik kapasitesiyle dönemin mühendislik ve mimarlık anlayışını yansıtır. Yapının en dikkat çekici özelliklerinden biri olağanüstü akustiğidir. Sahnenin ortasında konuşan bir kişinin sesi, en üst sıralardan dahi duyulabilecek biçimde tasarlanmıştır. Tiyatronun sahne binası, oturma sıraları ve kemerli galerileri, Roma mimarisinin inceliğini ve ustalığını gözler önüne serer. Selçuklu döneminde tiyatronun onarılması ve bir süre saray ya da kervansaray olarak kullanılması, yapının günümüze kadar korunmasında etkili olmuştur. Bugün tiyatroda düzenlenen etkinlikler, antik yapının yüzyıllar sonra da kültür ve sanat yaşamındaki yerini koruduğunu göstermektedir.

Aspendos’un zenginliği yalnızca tiyatrosuyla sınırlı değildir. Kentin yukarı bölümünde agora, bazilika, meclis binası, anıtsal çeşme ve tapınak kalıntıları yer alır. Kentin en dikkat çekici mühendislik eserlerinden biri ise yaklaşık bir kilometre uzunluğundaki su kemerleridir. Dağlardan getirilen suyu yerleşime ulaştıran bu sistem, Roma döneminin gelişmiş su mühendisliğini ortaya koyar. Tiyatrosu, su kemerleri ve diğer kalıntılarıyla Aspendos, antik çağda bir kentin nasıl planlandığını, yaşadığını ve geliştiğini anlamamızı sağlayan önemli bir kültür mirasıdır.